edited l02

Author: Saeid Darvish

source/index.rst

@@ -29,7 +29,7 @@
 
    preface
    lessons/l01-introduction-to-python
-   lessons/l02
+   lessons/l02-setup-python
    lessons/l03
    lessons/l04
    lessons/l05

source/lessons/l01-introduction-to-python.rst

@@ -1,11 +1,11 @@
 .. role:: emoji-size
 
 .. meta::
-   :description: پایتون به فارسی - کتاب آنلاین و آزاد آموزش زبان برنامه‌نویسی پایتون - درس یکم آشنایی با پایتون
+   :description: پایتون به فارسی - کتاب آنلاین و آزاد آموزش زبان برنامه‌نویسی پایتون - درس یکم: آشنایی با پایتون
    :keywords: معرفی پایتون, تاریخچه پایتون, کارایی پایتون, نسخه های پایتون, ویژگی های پایتون, آشنایی با پایتون, آموزش, آموزش پایتون, آموزش برنامه نویسی, پایتون
 
 
-.. _lesson_header: 
+.. _lesson-01: 
 
 درس ۰۱: آشنایی با زبان برنامه‌نویسی پایتون
 =================================================
@@ -167,7 +167,7 @@
 
 نسخه‌ پایدار (Stable) پایتون با قالب A.B.C؛ مانند 3.4.2 شماره‌‌گذاری و منتشر می‌شود. عدد A، بخش اصلی (Major) شماره نسخه است و زمانی افزایش می‌یابد که واقعا تغییرات بزرگ و زیادی در زبان پایتون ایجاد شده باشد. عدد B، بخش جزئی (Minor) شماره نسخه را نشان می‌دهد و با ایجاد یک سری تغییرات مهم در زبان پایتون افزایش خواهد یافت. عموما شماره‌ نسخه‌ پایتون تنها به صورت A.B نشان داده می‌شود، زیرا عدد C تنها با رفع اشکال (Bug) احتمالی نسخه‌ منتشر شده افزایش می‌یابد (از عدد صفر) که این امر نیز شامل همه‌ نسخه‌های پایتون نمی‌شود.
 
-.. _lesson_footer: 
+.. _lesson-01-footer: 
 
 پی‌نوشت
 --------

source/lessons/l02.rst source/lessons/l02-setup-python.rstsource/lessons/l02.rst renamed to source/lessons/l02-setup-python.rst

@@ -1,10 +1,11 @@
 .. role:: emoji-size
 
 .. meta::
-   :description: کتاب آنلاین و آزاد آموزش زبان برنامه‌نویسی پایتون به فارسی - درس دوم نصب و راه‌اندازی پایتون
+   :description: پایتون به فارسی - کتاب آنلاین و آزاد آموزش زبان برنامه‌نویسی پایتون - درس دوم: نصب و راه‌اندازی پایتون
    :keywords: پایتون, آموزش برنامه نویسی, آموزش پایتون, نصب پایتون در ویندوز, نصب پایتون در لینوکس, سیستم مدیریت بسته پایتون, pip, راه اندازی پایتون, دانلود پایتون, آموزش pip
 
 
+.. _lesson-02: 
 
 درس ۰۲: نصب و راه‌اندازی پایتون
 ================================
@@ -28,6 +29,8 @@
 
 ----
 
+.. _download: 
+
 دانلود
 --------
 برای ترجمه و اجرای سورس کد ایجاد شده به زبان پایتون لازم است «بسته نصبی پایتون» (همان CPython یا اگر ساده بگوییم: پایتون) که شامل مفسر، کتابخانه استاندارد، برنامه `IDLE <http://en.wikipedia.org/wiki/IDLE_%28Python%29>`_ (ویرایشگر پیش‌فرض پایتون) و... است را دانلود و بر روی سیستم عامل نصب نماییم.
@@ -41,16 +44,21 @@
     `Path <http://en.wikipedia.org/wiki/PATH_(variable)>`_ یکی از «متغیر‌های محیطی» (`Environment Variables <http://en.wikipedia.org/wiki/Environment_variable>`_) سیستم عامل است. این متغیر حاوی فهرست دایرکتوری‌هایی می‌باشد که سیستم عامل در آن‌ها به دنبال یک فایل اجرایی هم نام با دستور وارد شده در خط فرمان می‌گردد.
 
 
-هم اکنون این بسته بر پایه دو نسخه‌ متفاوت پایتون (2x و 3x) از `صفحه‌ دانلود آن <http://www.python.org/downloads>`_، متناسب با نوع سیستم عامل و معماری پردازنده قابل دانلود است (اندازه:‌ تقریبا بین ۱۲ تا ۲۵ مگابایت) که برای نصب در ویندوز به شکل یک `فایل نصبی <http://www.python.org/downloads/windows/>`_ (با قالب msi) و متناسب با دو معماری 32 (x86) و 64 (AMD64 ،EM64T ،x64 ،x86-64) بیتی منتشر می‌گردد و در صورت نیاز برای نصب آن در گنو‌لینوکس می‌بایست `سورس کد آن <http://www.python.org/downloads/source/>`_ (که به زبان C است) را دانلود نمایید.
+هم اکنون این بسته  از `صفحه‌ دانلود آن <http://www.python.org/downloads>`_، متناسب با نوع سیستم عامل و معماری پردازنده قابل دانلود است (اندازه:‌ تقریبا ۲۵ مگابایت) که برای نصب در ویندوز به شکل یک `فایل نصبی <http://www.python.org/downloads/windows/>`_ (با قالب msi) و متناسب با دو معماری 32 (x86) و 64 (AMD64 ،EM64T ،x64 ،x86-64) بیتی منتشر می‌گردد و در صورت نیاز برای نصب آن در گنو‌لینوکس می‌بایست `سورس کد آن <http://www.python.org/downloads/source/>`_ (که به زبان C است) را دانلود نمایید.
 
 .. note::
-    امکان نصب نسخه‌های متفاوت پایتون (حتی از یک شاخه) در کنار یکدیگر وجود دارد.
+    امکان نصب نسخه‌های متفاوت پایتون در کنار یکدیگر وجود دارد.
+
+در هنگام آخرین ویرایش  این درس نسخه‌  3.11.2 جدیدترین نسخه‌ منتشر یافته‌ پایتون است. برای دسترسی به جدید‌ترین ویژگی‌ها، پیشنهاد می‌شود همیشه جدیدترین نسخه‌ موجود از پایتون را دانلود نمایید.
+
+**با توجه به اینکه تغییر ملموسی در شیوه نصب پایتون ایجاد نگردیده، از بروزرسانی تصاویر و دستورات صرف نظر گردیده است.**
+
 
-در هنگام نگارش این درس دو نسخه‌ 2.7.9 و 3.4.2 جدیدترین نسخه‌های منتشر یافته‌ پایتون هستند. برای دسترسی به جدید‌ترین ویژگی‌ها، پیشنهاد می‌شود همیشه جدیدترین نسخه‌ موجود از پایتون را دانلود نمایید.
+.. _setup-on-windows: 
 
 نصب در ویندوز
 ---------------
-درست به مانند هر برنامه‌ دیگری در ویندوز، نصب به راحتی تنها با چند بار کلیک بر روی دکمه‌ Next به پایان می‌رسد. پیشنهاد می‌شود مسیر پیش‌فرض نصب (مثلا برای نصب نسخه‌ 3.4.2:‌ \\C:\\Python34) را تغییر ندهید. 
+درست به مانند هر برنامه‌ دیگری در ویندوز، نصب به راحتی تنها با چند بار کلیک بر روی دکمه‌ Next به پایان می‌رسد. پیشنهاد می‌شود مسیر پیش‌فرض نصب (مثلا برای نصب نسخه‌ 3.4.2:‌ ``C:\Python34``) را تغییر ندهید.  قابل ذکر است که در نسخه‌های جدیدتر این مسیر به داخل فولدر Program Files انتقال یافته است، برای مثال برای نسخه 3.11.2 مسیر پیش‌فرض نصب ``C:\Program Files\Python311`` خواهد بود.
 
 در هنگام نصب نسخه‌‌ای که قصد دارید از آن به صورت نسخه‌ پیش‌فرض پایتون خود استفاده نمایید، به این نکته توجه داشته باشید که در مرحله‌ سفارشی‌سازی (Customize) گزینه‌ افزودن خودکار مسیر مفسر پایتون به متغیر Path ویندوز را فعال نمایید (همانند تصویر پایین). در این صورت با وارد کردن دستور ``python`` در خط فرمان ویندوز، مفسر پایتون (این نسخه) فراخوانی می‌شود. برای شروع، با وارد کردن دستور ``python –V`` یا ``python --version`` می‌توانید از نسخه‌ پایتون نصب شده آگاهی یابید:
 
@@ -77,7 +85,8 @@
 
 البته امکان دستکاری Path در هر زمانی وجود دارد:
 
-مسیر Control Panel > System > Advanced system settings > Advanced را طی کرده و سپس با کلیک بر روی Environment Variables پنجره‌ جدیدی باز می‌گردد که در قسمت System variables آن Path را پیدا و انتخاب نمایید. بر روی Edit در پایین همان پنجره کلیک کرده و عبارت ``;C:\Python34;C:\Python34\Scripts`` (برای نسخه 3.4) یا ``;C:\Python27;C:\Python27\Scripts`` (برای نسخه 2.7) را به ابتدای متن موجود در قسمت Variable value پنجره‌ جدید وارد و سپس بر روی دکمه‌ OK کلیک نمایید. :)
+مسیر Control Panel > System > Advanced system settings > Advanced را طی کرده و سپس با کلیک بر روی Environment Variables پنجره‌ جدیدی باز می‌گردد که در قسمت System variables آن Path را پیدا و انتخاب نمایید. بر روی Edit در پایین همان پنجره کلیک کرده و عبارت ``;C:\Python34;C:\Python34\Scripts`` (برای نسخه 3.4) را به ابتدای متن موجود در قسمت Variable value پنجره‌ جدید وارد و سپس بر روی دکمه‌ OK کلیک نمایید. :)
+
 
 .. image:: /_static/l02-add-path-on-windows.png
     :align: center
@@ -100,6 +109,7 @@
     > py -3.3 --version
     3.3.5
 
+.. _setup-on-linux: 
 
 نصب در گنولینوکس
 ------------------
@@ -117,7 +127,7 @@
     python 3.4.0
 
 .. note::
-    از آنجا که هنوز (اوایل ۲۰۱۵) نسخه‌ 2x، نسخه‌ پیش‌فرض پایتون در اکثر توزیع‌های گنولینوکس است، بنابراین دستور ``python --version`` نیز موجب فراخوانی مفسر پایتون نسخه‌ 2x و نمایش نسخه‌ آن می‌شود.
+    هم اکنون نسخه‌ 3x، نسخه‌ پیش‌فرض پایتون در اکثر توزیع‌های گنولینوکس است، بنابراین دستور ``python --version`` نیز موجب فراخوانی مفسر پایتون نسخه‌ 3x و نمایش نسخه‌ آن می‌شود.
 
     `Arch Linux <https://www.archlinux.org/>`_ نخستین توزیع از گنولینوکس است که نسخه‌ 3x را به عنوان نسخه پیش‌فرض پایتون خود قرار داده است.
 
@@ -251,14 +261,17 @@
     Python 3.4.2
 
 .. note::
-    به صورت کلی برای فراخوانی پایتون نسخه 3x از یکی از دستورات ``python3.4`` ،``python3`` یا ``python3.x`` که x بیانگر بخش جزئی نسخه پایتون می‌باشد و برای نسخه 2x نیز از دستورات ``python2.7`` ،``python2`` ،``python`` یا ``python2.x`` استفاده می‌گردد. در این راستا چنانچه پایتون در مسیری خاص نصب گردد لازم است مسیر آن به متغیر Path اضافه شود. برای فراخوانی pip و IDLE هر نسخه نیز از همین رویه پیروی می‌شود.
+    به صورت کلی برای فراخوانی پایتون نسخه 3x از یکی از دستورات ``python3.4``، ``python3``، ``python`` یا ``python3.x`` که x بیانگر بخش جزئی نسخه پایتون می‌باشد و برای نسخه 2x نیز از دستورات ``python2.7`` ،``python2`` یا ``python2.x`` استفاده می‌گردد. در این راستا چنانچه پایتون در مسیری خاص نصب گردد لازم است مسیر آن به متغیر Path اضافه شود. برای فراخوانی pip و IDLE هر نسخه نیز از همین رویه پیروی می‌شود.
+
+
+.. _python-pip: 
 
 سیستم مدیریت بسته
 -------------------
 `pip <http://pip.pypa.io/en/stable/>`_ (پِپ) سیستم مدیریت بسته‌‌ پایتون است. pip ابزاری است مبتنی بر خط فرمان که از آن برای نصب، حذف، بروز رسانی و در کل مدیریت بسته‌های (یا کتابخانه‌ها‌ی شخص ثالث) پایتون استفاده می‌گردد. برنامه‌نویس پس از یافتن بسته‌ مورد نیاز خود در PyPI یا وب‌سایت‌ها و سرویس‌های دیگری به مانند github.com و bitbucket.com می‌تواند به وسیله دستور pip در خط فرمان، اقدام به نصب آن در پایتون نماید.
 
 .. tip::
-    `PyPI <http://pypi.python.org/pypi>`_ (پای‌پِ) یا مخزن بسته‌های پایتون (Python Package Index) محلی است که بسیاری از کتابخانه‌ها یا برنامه‌های شخص ثالث پایتون در آن نگه داری می‌شود. کاربران پایتون می‌توانند از طریق PyPI پروژه (یا بسته) خود را منتشر یا اقدام به جستجو و  دانلود بسته‌های مورد نیاز خود نمایند.
+    `PyPI <https://pypi.org/>`_ (پای‌پِ) یا مخزن بسته‌های پایتون (Python Package Index) محلی است که بسیاری از کتابخانه‌ها یا برنامه‌های شخص ثالث پایتون در آن نگه داری می‌شود. کاربران پایتون می‌توانند از طریق PyPI پروژه (یا بسته) خود را منتشر یا اقدام به جستجو و  دانلود بسته‌های مورد نیاز خود نمایند.
 
 
 آشنایی با مخازنی همچون PyPI و استفاده از pip در توسعه پروژه‌های پایتونی اهمیت بالایی دارد. برای مثال فرض نمایید در پروژه خود می‌بایست تاریخ را با فرمت جلالی نمایش دهید. راه‌حل ابتدایی، توسعه کدها یا ماژولی برای تبدیل تاریخ میلادی (پیش‌فرض در پایتون) به جلالی توسط خودتان می‌باشد. راه‌حل دیگر اما جستجو برای یافتن  کتابخانه‌ یا ماژول‌هایی است که پیش‌تر توسط دیگران توسعه یافته و در مخازنی همانند PyPI منتشر یافته است. در این شرایط برای دسترسی به این کتابخانه‌ها‌ی شخص ثالث تنها کافی است با استفاده از pip آن‌ها را مجموعه کتابخانه‌های داخل رایانه خود اضافه نمایید.
@@ -363,12 +376,13 @@ pip از زمان انتشار نسخه‌ 3.4 به بسته‌ نصبی پای
     user> pip show SomePackage
 
 
-* نصب تمام بسته‌هایی که درون یک فایل متنی به مانند requirements.txt مشخص شده است (`فایل نمونه <https://pip.pypa.io/en/stable/reference/pip_install/#example-requirements-file>`__)::
+* نصب تمام بسته‌هایی که درون یک فایل متنی به مانند requirements.txt مشخص شده است (`فایل نمونه <https://pip.pypa.io/en/stable/reference/requirements-file-format/#requirements-file-format>`__)::
     
     root> pip install -r requirements.txt
    
 
 
+.. _python-pip-user: 
 
 user--
 ~~~~~~~~
@@ -381,14 +395,12 @@ user--
 
 شیوه دیگر استفاده از ``user--`` در میان دستور ماژول pip می‌باشد. این یک روش ساده برای پرهیز از نیاز به دسترسی root (دستور sudo) یا Administrator می‌باشد. در این شرایط ماژول pip هر بسته مورد نیاز را در محیط کاربری، کاربر جاری نگهداری می‌کند::
 
-    user> pip3 install --user bottle
+    user> pip install --user bottle
 
 |
 
 ----
 
 :emoji-size:`😊` امیدوارم مفید بوده باشه
 
-`لطفا دیدگاه و سوال‌های مرتبط با این درس خود را در کدرز مطرح نمایید. <http://coderz.ir/python-tutorial-installation/>`_
-